Jak podaje Prawo.pl, wymóg korzystania z nowych urządzeń będzie teraz dotyczył usług:

• fryzjerskich,
• kosmetycznych i kosmetologicznych,
• budowlanych,
• w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów,
• prawniczych,
• związanych z działalnością obiektów służących poprawie kondycji fizycznej – wyłącznie w zakresie wstępu.

Ulga do rozliczenia

Regulacje dotyczące rozliczeń VAT ustanawiają ogólną zasadę, z której wynika, że podatnicy podatku VAT czynni mają prawo do odliczenia od podatku należnego kwoty wydanej na zakup każdej z kas rejestrujących, w wysokości 90 proc. jej ceny zakupu (bez podatku), nie więcej jednak niż 700 zł. Ulgę rozlicza się w składanej deklaracji VAT.

W przypadku jednak, gdy podatnicy wykonują wyłącznie czynności zwolnione od podatku lub są podatnikami, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT, urząd skarbowy dokonuje zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy online na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, w terminie do 25. dnia od dnia złożenia wniosku przez podatnika.

Zasady składania wniosków określone są w przepisach rozporządzenia ministra finansów z 29 kwietnia 2019 r. w sprawie odliczania lub zwrotu kwot wydanych na zakup kas rejestrujących oraz zwrotu tych kwot przez podatnika (Dz. U. z 2019 r. poz. 820). Do wniosku należy dołączyć m.in. kopię raportu fiskalnego miesięcznego wystawionego przy użyciu kasy rejestrującej potwierdzającego prowadzenie ewidencji sprzedaży.

Izabela Rutkowska, doradca podatkowy, wspólnik w kancelarii Savior Tax&Legal, tłumaczy, że w przypadku podatników VAT zwolnionych zwrot na zakup jest dokonywany na wniosek podatnika złożony do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, w miesiącu następującym po miesiącu, w którym rozpoczął on prowadzenie ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

„Mając na uwadze główną cechę kas online jak i rolę, którą ona odgrywa, należy mieć sporą nadzieję, że wymóg załączania kopii raportu fiskalnego, w dobie dostępu organów podatkowych do rozliczeń podatnika w trybie online, niebawem zniknie – wyraża nadzieję Rutkowska, cytowana przez Prawo.pl. – Skoro nowe typy kas rejestrujących umożliwiają przekazywanie danych z paragonów, takich jak m.in. NIP podatnika, podstawę opodatkowania, kwotę podatku, stawkę VAT, rodzaj towaru/usługi, datę i czas sprzedaży do systemu teleinformatycznego prowadzonego przez szefa KAS i system ten odbiera i gromadzi dane z kas w celach analitycznych i kontrolnych, to spełnienie przez podatnika wymogu rozpoczęcia ewidencji jest sprawdzalny bez faktycznego jego udziału, a w szczególności bez dokumentowania przez niego tego faktu. Zwłaszcza, że dane te są przekazywane w czasie rzeczywistym, bezpośrednio i automatycznie” – tłumaczy.

Źródło informacji: PAP MediaRoom
Fot. Gerd Altmann/Pixabay

Artykuł Od 1 lipca obowiązek stosowania kas fiskalnych dla nowych branż pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Epidemia koronawirusa rozprzestrzenia się, co wpływa na podejmowanie decyzji o odwoływaniu wielu imprez. W najbliższym czasie na pewno nie dojdą do skutku różnego rodzaju festiwale, koncerty czy też wydarzenia sportowe. Jak wpłynie to na kwestie związane z ubezpieczeniami?

Umowy ubezpieczenia

Umowy ubezpieczenia zawierają zazwyczaj klauzulę związaną z wystąpienie siły wyższej. Termin ten nie posiada jednej definicji legalnej i można interpretować go na wiele sposobów. Użycie go w umowach powoduje spory między ubezpieczycielem a ubezpieczonym. W obecnej sytuacji problem ten cały czas pozostanie niezwykle aktualny i trudny do rozstrzygnięcia. Pojawia się bowiem pytanie czy ubezpieczyciel będzie zobowiązany do wypłacenia odszkodowania wymienionym wcześniej organizatorom imprez w związku z ich odwołaniem spowodowanym epidemią koronawirusa?

Siła wyższa

Pojęcie siły wyższej pojawia się kilkukrotnie w kodeksie cywilnym, ale tak jak zostało już wspomniane, nie ma ono definicji legalnej. W związku z tym pojęcie to w głównej mierze zostało ukształtowane przez doktrynę oraz orzecznictwo. Najczęściej przyjmuje się, że siła wyższa jest to zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i niemożliwe do zapobieżenia. Wymienione przesłanki wymienia i precyzuje wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2002 roku o sygn. IV CKN 629/00 „siła wyższa musi być zdarzeniem zewnętrznym w stosunku do powołującego się na nią podmiotu.

Stan określany w ten sposób powinien istnieć obiektywnie, a więc musi być widoczny i sprawdzalny dla nieuprzedzonego obserwatora; nie może być np. wytworem wyobraźni. Odnośnie do natężenia wpływu tego zdarzenia na działanie lub zaniechanie przeważa tzw. teoria obiektywna nie dopuszczająca, aby miarodajna była wyłącznie ocena podmiotu powołującego się na siłę wyższą. Jednak stosowanie tej teorii musi odbywać się z uwzględnieniem okoliczności ocenianych indywidualnie dla danego przypadku, zatem ocena powinna być dokonywana „z zewnątrz”, ale przy uwzględnieniu konkretnej sytuacji ocenianego.” Oczywiście należy pamiętać także, że strony zawierające umowę mogą dowolnie ukształtować punkt związany z siłą wyższą. Oznacza to, że znaczenie tego pojęcia można rozszerzać lub zawężać. Wówczas każdą umowę należy analizować i interpretować indywidualnie.

Ubezpieczyciel i ubezpieczony

Ubezpieczyciele z pewnością będą starali się wykazać, że epidemia koronawirusa nie może zostać zakwalifikowana jako siła wyższa i związku z tym, gdy jakieś wydarzenie zostało odwołane, to organizator nie otrzyma odszkodowania. Z kolei ubezpieczony będzie musiał wykazać, iż epidemia spełnia wszystkie przesłanki i należy ją zakwalifikować jako siłę wyższą.

Kluczowym pytaniem jest, czy panującą epidemię będzie można uznać za działanie siły wyższej. Oczywiście sprawy o takim zakresie Sądy jeszcze nie miały okazji rozważać, jednak można przyjrzeć się innym sprawom, które poruszały omawianą problematykę. Najczęściej spotykanymi zdarzeniami związanymi z silą wyższą jest oddziaływanie sił przyrody. Mogą to być np. powodzie, trzęsienia ziemi czy huragany. Sąd Najwyższy potwierdzał to w wielu swoich wyrokach, jak m.in. w tych z dnia 26 czerwca 1980 roku o syg. II CR 164/80; z dnia 11 lutego 1997 roku o syg. II CKN 78/96 czy też z dnia z dnia 16 stycznia 2002 roku o syg. IV CKN 629/00. Należy jednak pamiętać, że nie każdy przypadek takich zjawisk obligatoryjnie można uznać za działanie siły wyższej. Co do zasady wydaje się, że epidemie mogą spełnić wymagane przesłanki, jednak z pewnością nie będzie to łatwy do wykazania proces.

Reasumując
Na ten moment sytuacja jest dynamiczna i trudno przewidzieć, jak rozwinie się w najbliższym czasie. Problemy na linii ubezpieczyciele – ubezpieczeni będzie niezwykle aktualny. Z pewnością wokół opisanego tematu czeka nas sporo kontrowersji i pojawi się wiele różnych interpretacji, a dużo spraw rozstrzygniętych zostanie dopiero na drodze sądowej.

Autorem tekstu jest Maciej Broniecki, radca prawny, specjalista z zakresu prawa gospodarczego, cywilnego, rodzinnego i podatkowego.

Treści z dziedziny prawa dostarcza prawosportowe.pl współpracujące z Kancelarią Radcy Prawnego Tomasza Dauermana.

Ilustracja: mohamed Hassan/Pixabay

Artykuł Ubezpieczenie imprezy a epidemia pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Listopad i styczeń przyniosą kolejne nowości. Sprzedawca nie wystawi już faktury do paragonu bez NIP – podaje prawo.pl.

Od wczoraj skarbówka szybciej będzie mogła wykreślić firmę z rejestru podatników VAT. Zgodnie z nowymi przepisami, podatnik będzie wykreślony z rejestru VAT, jeżeli nie złoży deklaracji za trzy kolejne miesiące lub jeden kwartał. Okresy nieskładania deklaracji, po których możliwe będzie wykreślenie z rejestru VAT, zostały skrócone o połowę.

Ustawodawca zrezygnował z warunku, że zasiedlenie następuje tylko w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu. Zmiana definicji pierwszego zasiedlenia polega na uznaniu za pierwsze zasiedlenie także rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części.

Rozszerzony został również katalog podatników, którzy nie mogą korzystać ze zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT. Chodzi tu o zwolnienie przysługujące podmiotom, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła 200 tys. zł rocznie.

Pełen tekst artykułu: https://www.prawo.pl/podatki/biala-lista-podatnikow-vat-wykreslenia-z-rejestru-vat-zwolnienie,465297.html

Źródło: materiały prasowe PAP
Fot. Bruno Glätsch/ Pixabay

Artykuł Zmiany w VAT pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, która nie raz na wokandzie spotyka się z zarzutem naruszenia równowagi konkurencyjnej przyjmuje się wręcz, że opisane w w/w ustawie działania „polegające na przyjęciu wartości dla poszczególnych zadań, z pominięciem realności ponoszonych kosztów stanowi działanie sprzeczne z dobrymi obyczajami. Uczciwe konkurowanie przedsiębiorców ma opierać się na elemencie rywalizacji cenowej i jakościowej.” (por. wyr. KIO z 3 grudnia 2015 r., KIO 2553/15, źródło: Legalis).

Ustawodawca tworzy regulacje, które mają przeciwdziałać zjawisku stosowania przez przedsiębiorców cen dumpingowych, m. in. zawierając w w/w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stosowne narzędzia cywilne (m. in. żądanie zaniechania bądź usunięcia niedozwolonych działań, czy nawet żądanie naprawienia wyrządzonej szkody). Są to jednak rozwiązana następcze, które mają raczej na celu niwelowanie powstałego już naruszenia.

Aby zapobiegać skutkom, prawodawca wprowadził do ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych (tj. z dnia 20 lipca 2017 r., Dz.U. z 2017 r. poz. 1579) zasadę, że „Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości.” (tak art. 7 ust. 1 ustawy). Aby ta norma nie pozostała blankietowa ustawa wprowadza również regułę, która stanowi, że „Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (lub) zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.” (tak art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 w/w ustawy).

Te dwie sytuacje, tj. okoliczność czynu nieuczciwej konkurencji i rażąco niskiej ceny mogą oczywiście występować rozłącznie i samodzielnie, ale już samo w sobie stwierdzenie tej drugiej okoliczności może być przesłanką do udowodnienia tej pierwszej. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie KIO „rażąco niska cena to taka, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w kontekście aktualnej sytuacji rynkowej. Nie wystarczy więc, aby cena zasadniczo odbiegała od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen pozostałych ofert złożonych w postępowaniu. Istotne, aby była to cena taka, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby nieopłacalne. Musi to być cena rażąco niska w stosunku do konkretnego przedmiotu zamówienia, uwzględniającego specyfikę rynku.” (tak w KIO w wyroku z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. KIO 2473/17, źródło: Legalis).

Udowodnienie przez przedsiębiorcę, że jego konkurent zastosował cenę rażąco niską może być znacznie utrudnione, bowiem jej składniki mogą np. stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji wykazanie tego zarzutu może się okazać wręcz niemożliwe. Z tego względu ustawodawca w PZP wskazał, aż dwa tożsame przepisy, które stanowią, że „Ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego (albo) na zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania.” (tak art. 190 ust. 1a w/w ustawy i odpowiednio art. 198ea w/w ustawy).

Oceniając ten przepis pod kątem kontradyktoryjności postępowania dowodowego KIO w jednym z orzeczeń stwierdziła, że „każdy wykonawca, który złożył ofertę w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w przypadku zakwestionowania, przez innego wykonawcę, ceny ofertowej pod kątem rażąco niskiej ceny, zobowiązany jest na etapie postępowania odwoławczego udowodnić, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny (dowód pozytywny). Z przepisu powyższego nie wynika natomiast, czy kwestionowanie oferty pod kątem rażąco niskiej ceny, może nastąpić tylko w przypadku, gdy zamawiający zwracał się z wnioskiem do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów (w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych ), czy też z wyłączeniem tego trybu. Dlatego też należy przyjąć, że ustawodawca przewidział możliwość podnoszenia zarzutów do oferty, w zakresie rażąco niskiej ceny, zarówno w przypadku, gdy zamawiający zwracał się w wnioskiem o wyjaśnienie tej kwestii, czy też czynności tej nie dokonywał.” (tak w wyroku KIO z dnia 11 sierpnia 2015 r., sygn. KIO 1651/15, źródło: Legalis).

Oczywistym jest, że postępowanie przed KIO, jak każde postępowanie ma charakter kontradyktoryjny, a więc również przedsiębiorca podnoszący zarzut rażąco niskiej ceny musi dawać dowody na okoliczności przez siebie podnoszone, ale pojawia się tu pytanie, czy dla obalenia zarzutu rażąco niskiej ceny wystarczające jest wykazanie, że odwołujący nie udowodnił tego faktu?

Takiej tezie przeczy językowa treść przepisów zawartych w art. 190 ust. 1a w/w ustawy i odpowiednio art. 198ea w/w ustawy. Niemniej w orzecznictwie KIO można się spotkać z rozstrzygnięciami, gdzie Izba przerzuciła ciężar dowodu wykazania rażąco niskiej ceny na odwołującego, pomijając w analizie zarzutów ustawowy nakaz wykazania przez zamawiającego lub wykonawcę, że cena nie ma charakteru rażąco niskiego (tak np. wyrok KIO z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. KIO 1636/18, niepubl.). Od takich niekorzystnych z punktu widzenia równowagi konkurencyjnej rozstrzygnięć przysługuje oczywiście skarga do sądu powszechnego, ale z uwagi na wysokość wpisów w postępowaniach prowadzonych w trybie PZP jest to często bariera nie do przejścia.

Autorem tekstu jest Maciej Broniecki, radca prawny.

Treści do rubryki PRAWO W KLUBIE dostarcza prawosportowe.pl współpracujące z Kancelarią Radcy Prawnego Tomasza Dauermana.

Ilustracja: Mediamodifier/ Pixaby

Artykuł Rażąco niska cena a czyn nieuczciwej konkurencji pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, u podstaw wprowadzenia ustawy legła chęć ograniczenia liczby przestępstw związanych z wykorzystaniem fałszywych dokumentów. Są to przykładowo wyłudzenia kredytów i towarów, kradzieże tożsamości, a także sprzedaż kradzionych samochodów.

Ustawa określa m.in. kategorie dokumentów publicznych (w samej ustawie, bez uwzględnienia aktów wykonawczych – 44 pozycje, w tym: prawo jazdy, dowód osobisty, paszport, dowód rejestracyjny pojazdu, książeczka żeglarska, dokumenty wydawane przez urzędy stanu cywilnego, odpisy prawomocnych orzeczeń sądów, legitymacje funkcjonariuszy różnych służb), ich minimalne zabezpieczenia, zasady opracowywania wzorów dokumentów publicznych, obowiązki nałożone na emitentów dokumentów publicznych oraz mający powstać w przyszłym roku rejestr dokumentów publicznych.
Jednakże języczkiem uwagi stał się art. 58 ustawy, będący jednocześnie jej jedynym przepisem karnym.

Art. 58. Ustawy o dokumentach publicznych

Oto jego treść: “Kto wytwarza, oferuje, zbywa lub przechowuje w celu zbycia replikę dokumentu publicznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”
Jak można zaobserwować, ustawodawca wyraźnie wskazał, że sankcji podlega szereg działań dokonywanych na replice dokumentu publicznego. Aby prawidłowo ustalić, co kryje się pod pojęciem „repliki”, niezbędnym jest zapoznanie się z jej definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Art. 2 ust. 1 pkt 6. Ustawy o dokumentach publicznych

Użyte w niniejszej ustawie określenia oznaczają:
6) replika dokumentu publicznego – odwzorowanie lub kopię wielkości od 75% do 120% oryginału o cechach autentyczności dokumentu publicznego lub blankietu dokumentu publicznego, z wyłączeniem kserokopii lub wydruku komputerowego dokumentu publicznego wykonanych do celów urzędowych, służbowych lub zawodowych określonych na podstawie odrębnych przepisów lub na użytek osoby, dla której dokument publiczny został wydany.

Repliką jest zatem kopia dokumentu publicznego o ustawowo sprecyzowanej wielkości, która posiada cechy autentyczności. Chodzi tu przede wszystkim o dokumenty kolekcjonerskie, które są łudząco podobne do oryginalnych np. dowodów osobistych czy też praw jazdy. Ustawa nie zalicza do replik dokumentów publicznych kserokopii lub wydruków tych dokumentów, wykonanych w związku z określonymi w odrębnych przepisach celami urzędowymi, służbowymi lub zawodowymi lub na użytek właściciela tych dokumentów.

W oficjalnym komunikacie wystosowanym przez MSWiA odnaleźć można, iż celem nowej regulacji nie jest karanie za wykonywanie kserokopii dokumentów. Istotnym jest jednak przy tworzeniu ewentualnych kopii/skanów, aby pamiętać o obowiązkach związanych z przetwarzaniem danych osobowych znajdujących się w dokumentach. Chodzi tu przede wszystkim o zasady określone w RODO[2].

W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie wypowiedział się także Urząd Ochrony Danych Osobowych [3]. Słusznie wskazał, że przy sporządzaniu kopii dokumentów zawierających dane osobowe, należy ustalić podstawy prawne, które uzasadniają takie działanie oraz uczynić zadość zasadom przetwarzania danych osobowych, w tym zasadzie minimalizacji danych.

W bardzo wielu przypadkach kopiowanie dokumentów potwierdzających tożsamość prowadzi do pozyskiwania danych wykraczających poza zakres dopuszczalny przepisami prawa, na podstawie których działają dane podmioty. I w każdym przypadku, gdy np. przedsiębiorca sporządza kopię dokumentu tożsamości, Urząd Ochrony Danych Osobowych może badać, czy faktycznie jest uprawniony do przetwarzania aż takiego zakresu zawartych tam danych. Organ nadzorczy będzie zatem weryfikował czy zakres przetwarzanych danych jest ograniczony do tego co niezbędne do celów, dla których dane są przetwarzane – czy nie narusza zasady minimalizacji [4].

Przy sporządzaniu kopii dokumentów zawierających dane osobowe pamiętać trzeba, że bardzo rzadko zdarza się, aby wszystkie zawarte w nich dane były niezbędne z punktu widzenia prowadzonej działalności. Przekładając to na grunt sportowo-rekreacyjny, we wszelkiego rodzaju wypożyczalniach sprzętu (kajaki, łódki, rowery), w celu zabezpieczenia interesów wypożyczalni wystarczy uzyskanie jedynie imienia, nazwiska, adresu zamieszkania lub numer dokumentu tożsamości bądź nr PESEL. Nie ma potrzeby dysponowania takimi informacjami jak wizerunek, imiona rodziców, adres zameldowania, płeć, data ważności dokumentu lub narodowość. Dysponowanie danymi „nadmiarowymi” może być potraktowane przez UODO, jako naruszenie.

Co więcej, przywołana wyżej zasada odnosi się również np. do zrzeszania zawodników np. w klubach, związkach, rejestracji na turniejach i innych imprezach. Każdorazowo, przed dokonaniem kopii całego dokumentu, w pierwszej kolejności warto określić, które dane są niezbędne, a następnie uzyskać wyłącznie owe dane. W przypadku konieczności potwierdzenia ich prawdziwości wystarczyć powinno przedłożenie do wglądu stosownego dokumentu publicznego.

Zwracam szczególną uwagę na respektowanie przepisów o ochronie danych osobowych w obszarze sportu, bowiem mają one zastosowanie do każdego podmiotu, który przetwarza dane tego typu. Tym samym, każdy z takich podmiotów podlegać może przewidzianym w RODO sankcjom.

Reasumując, nie każda kserokopia dokumentu publicznego będzie miała cechy autentyczności pozwalające na zakwalifikowanie jej jako replika, a tym samym stosowanie wobec niej przepisów ustawy o dokumentach publicznych. Jednakże należy pamiętać, iż niektóre z nich mogą taki charakter uzyskać. Ponadto, dokonując jakichkolwiek operacji na opisywanych dokumentach nie można zapominać, że są one przeważnie nośnikami danych osobowych, co aktualizuje w stosunku do nich szczególne obowiązki wynikające chociażby z RODO.

[1] Ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 53).

[2] https://www.gov.pl/web/mswia/wszystko-co-trzeba-wiedziec-o-ustawie-o-dokumentach-publicznych, dostęp: 16.07.2019r.

[3] https://uodo.gov.pl/pl/138/1097, dostęp: 16.07.2019r.

[4] Tamże.

Autorem tekstu jest Konrad Makar, specjalista z zakresu cyberbezpieczeństwa, RODO i prawa sportowego. Aplikant Radcowski.

Treści do rubryki PRAWO W KLUBIE dostarcza prawosportowe.pl współpracujące z Kancelarią Radcy Prawnego Tomasza Dauermana.

Ilustracja: Gerd Altmann/ Pixabay

Artykuł Ustawa o dokumentach publicznych. Ksero czy replika? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

W klubie nierzadko można natknąć się na informację, że „klub nie ponosi odpowiedzialności za rzeczy pozostawione w szatni”. Zgodnie z orzecznictwem sądów powszechnych oraz Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stanowi to klauzulę abuzywną, czyli niedozwoloną. Konstrukcja ta ma swoje oparcie w art. 3851 §1 Kodeksu cywilnego, gdzie ustawodawca wskazał, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Czy wobec powyższego kształtu regulacji taka informacja wyłączająca odpowiedzialność klubu fitness/siłowni kwalifikuje się jako niedozwolone postanowienie umowne, które nie będzie wiązać klienta? Rozkładając wskazany przepis na czynniki pierwsze, nie ma wątpliwości, że tak.
Po pierwsze, zarówno wykupując karnet, podpisując umowę czy nawet jednorazowo uiszczając opłatę i pobierając kluczyk z okienka kasy, klient zawiera umowę z klubem (w sposób wyraźny – fizycznie dokonując jej podpisania lub dorozumiany – poprzez czynności, które świadczą o przyjęciu proponowanych przez przedsiębiorcę warunków). Z zawarciem umowy wiąże się zaś akceptacja regulaminu, którego część stanowi wskazana informacja o rzekomym wyłączeniu odpowiedzialności za rzeczy pozostawione w szatni.
Kolejny element to postanowienie nieuzgodnione indywidualnie z konsumentem – ustawodawca definiuje je jako te postanowienia, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Ostatnią i najważniejszą składową klauzul abuzywnych jest kształtowanie praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszający jego interesy. Zgodnie z orzecznictwem sądów w tym zakresie, pozostawienie rzeczy przez użytkownika klubu fitness/siłowni w szafce jest równoznaczne z zawarciem umowy przechowania, uregulowanej w art. 835 kc, która z kolei kształtuje zobowiązanie po stronie przechowawcy (czyli w tym przypadku klubu fitness/siłowni) zachowania oddanej mu na przechowanie rzeczy ruchomej w stanie niepogorszonym. Wobec tego bezwarunkowe wyłączenie odpowiedzialności za rzeczy pozostawione w szatni jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta.
W związku z powyższym, przedsiębiorca musi dochować należytej staranności – umożliwić konsumentowi skorzystanie z szafki zamkniętej na indywidualny klucz lub hasło, do którego dostęp będzie miała tylko osoba z niej korzystająca. Z drugiej strony należy przy tym pamiętać, że np. w przypadku niedomknięcia szafki lub nieumieszczenia w niej wszystkich rzeczy, wina leży po stronie konsumenta, który w tym przypadku wykazał się niedbalstwem i w takiej sytuacji jakiekolwiek dochodzenie roszczeń od właściciela klubu/siłowni nie ma większego sensu. Sporne jest natomiast to, na kim spoczywa odpowiedzialność w przypadku zniknięcia rzeczy z tylko jednej, prawidłowo zabezpieczonej i zamkniętej szafki, np. wobec włamania. Z jednej strony przedsiębiorca prawdopodobnie dochował należytej staranności, z drugiej – to na nim spoczywało zobowiązanie do przechowania rzeczy i próżno doszukiwać się winy po stronie konsumenta. W takiej sytuacji każdą sprawę należałoby rozpatrywać indywidualnie i trudno tu znaleźć jednolitą, uniwersalną regułę.

O autorze
Jacek Bargieł, Student piątego roku prawa na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Zainteresowania: prawo sportowe, prawo handlowe, prawo Unii Europejskiej.

Treści do rubryki PRAWO W KLUBIE dostarcza prawosportowe.pl współpracujące z Kancelarią Radcy Prawnego Tomasza Dauermana.

Zdjęcie: szafki Alsanit, http://www.ubranioweszafki.pl

Artykuł Odpowiedzialność za rzeczy pozostawione w szatni pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.